۱۴ قطعه سازگار با گیربکس AT-AL4
DP0 / AL4
aka: ATAL4, DP0 / AL4
گیربکس اتوماتیک چهار دنده پژو ۲۰۶، ۲۰۷، رنو مگان و ال ۹۰، از ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۴
گیربکس AT-AL4 (که با کد فنی DP0 و عنوان تجاری AL4 هم شناخته میشود) یک گیربکس اتوماتیک چهار دنده هیدرولیکی-الکترونیکی است که از سال ۱۹۹۹ توسط مشارکت PSA و Renault تولید شد و در پژو ۲۰۶، ۲۰۷، رنو مگان و رنو ال ۹۰ بهکار رفت. سقف torque ورودی ۲۱۰ نیوتنمتر و عمر طراحی ۲۰۰ هزار کیلومتر است.
آخرین بازبینی فنی: ۱۴۰۵/۰۲/۳۱
این صفحه، مرجع کامل گیربکس AL4 برای مکانیک، صاحب خودرو و فروشگاه قطعه است: مشخصات فنی واقعی، OEM cross-reference، علائم خرابی با کد DTC، فهرست قطعات شاخص که در گیربکس مال موجود است و دستورالعمل نگهداری بر اساس bulletin رسمی PSA. در ایران، AL4 پرشمارترین گیربکس اتوماتیک خودروهای اروپایی است. تنها روی پژو ۲۰۶ اتومات بیش از ۱۸۰ هزار دستگاه در حال کار است و این یعنی بازار قطعه و خدمات تعمیر آن همیشه فعال خواهد بود.
گیربکس AT-AL4 یک ترنسمیشن اتوماتیک چهار دنده عرضی برای پلتفرم FWD است که توسط PSA Peugeot-Citroën و Renault بهصورت مشترک (با لیسانس Punch Powerglide) طراحی شد. این گیربکس از ۱۹۹۹ تا ۲۰۱۴ روی بیش از ۱۲ مدل خودرو نصب شد و در ایران مدل غالب گیربکس اتوماتیک پژو ۲۰۶ است.
نسخه اولیه AL4 برای موتورهای ۱.۴ تا ۲.۰ لیتر طراحی شد و سقف torque ورودی ۲۱۰ نیوتنمتر داشت. در سال ۲۰۰۹، PSA با ارتقای نسل دوم (شناختهشده با کد DP0) این سقف را به ۳۳۰ نیوتنمتر رساند تا روی پژو ۴۰۷ با موتور ۲ لیتر هم پاسخگو باشد. در ایران، تقریباً همه AL4های نصبشده روی پژو ۲۰۶ و ۲۰۷ قدیم از نسل اول هستند و سقف ۲۱۰ نیوتنمتر دارند. این یعنی هرگونه چیپتیون موتور بالای این رقم به سرعت گیربکس را میسوزاند.
نامهای دیگری که این گیربکس با آنها فروخته میشود شامل «گیربکس اتوماتیک پژو ۲۰۶»، «گیربکس AL4 پژو»، «گیربکس DP0 رنو»، «electrovanne AL4» در منابع فرانسوی و «AT-AL4 solenoid transmission» در کاتالوگهای aftermarket است. هر چهار اسم به یک ترنسمیشن اشاره میکنند.
| خودرو | سال تولید | موتور | نسخه گیربکس |
|---|---|---|---|
| پژو ۲۰۶ اتومات | ۱۳۸۲ تا ۱۳۹۷ (ایران) | TU5 1.6L | AL4 نسل اول |
| پژو ۲۰۷ قدیم اتومات | ۱۳۸۸ تا ۱۳۹۴ | TU5 1.6L | AL4 نسل اول |
| پژو ۳۰۷ / ۴۰۷ | ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۹ | EW7/EW10 2.0L | DP0 نسل دوم |
| رنو مگان | ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۸ | K4M 1.6L / F4R 2.0L | DP0 نسل اول |
| رنو ال ۹۰ (لوگان) | ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۴ | K4M 1.6L | DP0 نسل اول |
| رنو ساندرو استپوی | ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۸ | K4M 1.6L | DP0 نسل اول |
| سیتروئن C5 / C4 | ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۰ | EW10 2.0L | DP0 نسل دوم |
| رنو داستر اتومات | ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۸ | F4R 2.0L | DP2 (نسخه AL4 مقاومتر) |
مشخصات فنی گیربکس AT-AL4 شامل چهار دنده جلو + یک دنده عقب، نسبتهای دنده ۳.۷۳ / ۲.۱۹ / ۱.۳۹ / ۰.۷۱، نسبت دنده عقب ۳.۱۱، روغن ELF RENAULTMATIC D3 SYN با ظرفیت ۶ لیتر، فشار خط نامی ۴ تا ۱۵ بار و چهار شیربرقی PWM روی valve body است. وزن خشک گیربکس ۷۴ کیلوگرم و قطر تورک کانورتر ۲۳۶ میلیمتر است.
| پارامتر | AL4 نسل اول (۲۱۰ Nm) | DP0 نسل دوم (۳۳۰ Nm) | DP2 (داستر ۲٫۰) |
|---|---|---|---|
| دنده ۱ | 3.73:1 | 3.73:1 | 3.73:1 |
| دنده ۲ | 2.19:1 | 2.05:1 | 2.05:1 |
| دنده ۳ | 1.39:1 | 1.39:1 | 1.39:1 |
| دنده ۴ | 0.71:1 | 0.71:1 | 0.71:1 |
| دنده عقب | 3.11:1 | 3.11:1 | 3.11:1 |
| تعداد سولنوئید | 4 (PWM) | 4 (PWM) | 4 (PWM) |
| روغن مجاز | ELF Renaultmatic D3 SYN | ELF Renaultmatic D3 SYN | Total Fluide ATX |
| وزن خشک | 74 kg | 76 kg | 78 kg |
این گیربکس بهجای تعداد دنده، روی پایداری حرارتی و سادگی نگهداری متمرکز است. valve body فقط چهار سولنوئید دارد. EPC (Electronic Pressure Control)، TCC (Torque Converter Clutch) و دو سولنوئید shift. که تشخیص خرابی را با اسکنر ELM327 یا Launch X431 ساده میکند. در مقابل، گیربکس CVT چری مدل CVT-019 شش سولنوئید و یک تسمه فلزی دارد که عیبیابی آن پیچیدهتر است.
ELF RENAULTMATIC D3 SYN (OEM PN 194754) تنها روغنی است که Renault برای ترنسمیشنهای DP0/AL4 تأیید کرده است. استفاده از Dexron III غیراصل تعادل friction modifier را بههم میزند و در کمتر از ۱۵٬۰۰۰ کیلومتر باعث ساییدگی band میشود.
علائم خرابی گیربکس AT-AL4 شامل ضربه یا تقه هنگام تعویض دنده یک به دو (بهویژه در گرم شدن گیربکس)، گاز هرز خوردن از دنده ۱ به ۲، گیر افتادن در دنده ۳ هنگام راهاندازی سرد، نشتی روغن قرمز از زیر گیربکس و گرم شدن بیش از حد در ترافیک طولانی است. کد خطای P0746 رایجترین DTC این گیربکس در ایران است.
ضربه محسوس هنگام تعویض از دنده ۱ به ۲. بهویژه بعد از ۲۰ دقیقه ترافیک. نشانه اولیه فرسودگی EPC solenoid.
دور موتور بالا میرود ولی سرعت متناسب افزایش نمییابد. افت فشار خط زیر ۴ بار
گیربکس در حالت Limp Mode میماند تا گرم شود. معمولاً نشانه fault در EPC یا سنسور فشار
قطره روغن ATF قرمز/قهوهای زیر گیربکس. منشأ معمول: گسکت کارتر یا واشر پایه شیربرقی
زوزه واضح در ۲۵۰۰ rpm و بالاتر. فرسودگی پمپ روغن یا تورک کانورتر
خرابی عملکرد یا گیر در حالت بسته شیربرقی کنترل فشار، قابل خواندن با ELM327
این علائم معمولاً همزمان دیده نمیشوند. اول یک نشانه آرام شروع میشود (مثلاً تقه خفیف هنگام تعویض دنده یک به دو)، سپس ظرف ۱۰ تا ۱۵ هزار کیلومتر شدیدتر میشود تا جایی که چراغ MIL روشن میشود و کد P0746 یا P1748 ثبت میگردد. تجربه گیربکس مال روی بیش از ۱٬۲۰۰ دستگاه AL4 نشان میدهد که ۶۴ درصد خرابیها از شیربرقی AL4 شروع میشوند، ۱۸ درصد از بوش valve body (Sonnax 120002) و ۱۲ درصد از توربین (تورک کانورتر).
| کد DTC | شرح فنی | شایعبودن در ایران |
|---|---|---|
| P0700 | خرابی عمومی سیستم کنترل گیربکس | کد عمومی، معمولاً همراه کد اختصاصی |
| P0743 | خطای الکتریکی شیربرقی TCC | متوسط، خرابی شیربرقی قفل تورک کانورتر |
| P0746 | گیر شیربرقی EPC در حالت بسته | رایجترین DTC AL4 در ایران |
| P0748 | خطای الکتریکی شیربرقی EPC | متوسط، قطعی سیمبندی یا کویل سولنوئید |
| P1748 | خطای تنظیم فشار (مخصوص PSA) | علامت اولیه، بازه ۲ تا ۳ ماه برای نجات valve body |
روغن ATF بالای ۴۰ هزار km کیفیت اصطکاکی خود را از دست میدهد
بوش پشت EPC شل میشود، نشتی داخلی شروع میشود
EPC مجبور به کار با duty cycle ۱۰۰٪ میشود. overheat میکند
اگر در این مرحله شیربرقی + بوش با هم تعویض شوند، valve body سالم میماند
نکته مهم: علائم AL4 با علائم خرابی موتور TU5 پژو ۲۰۶ همپوشانی دارد. لرزش در حالت D ایستگرفتن میتواند ناشی از موتور باشد، نه گیربکس. قبل از تعمیر گیربکس حتماً اسکن DTC را با Launch X431 انجام دهید. اگر کدی در مجموعه P07XX ثبت نشده، احتمالاً مشکل از موتور است.
پنج قطعه پرفروش گیربکس AL4 در بازار ایران به ترتیب نرخ خرابی شامل شیربرقی، بوش valve body (Sonnax 120002)، توربین یا تورک کانورتر، ساعت گیربکس (valve body) و فیلتر روغن است. هر پنج مورد در گیربکس مال با شماره فنی OEM موجود و قابل ارسال است.
شیربرقی AL4 با کد OEM 2574.16 (نسخه ۸ پایه) و 1607991280 (نسخه قدیمیتر) تأمین میشود. نسخه اصل Mopar مجارستان و Borg Warner آلمان هر دو موجود است و گارانتی فشار ۹۰ روزه دارد. در کنار شیربرقی، تعویض همزمان فیلتر روغن گیربکس و گسکت OEM 7700104533 توصیه میشود. این چهار قطعه با هم بهعنوان «کیت ترمیم سرویس ۱۰۰K» در دسته سولنوئید گیربکس لیست شدهاند.
بوش valve body با کد Sonnax 120002. این یک replacement upgrade است که از سال ۲۰۰۵ توسط Sonnax برای رفع مشکل leakage پشت EPC solenoid طراحی شد. اگر فقط شیربرقی تعویض شود ولی بوش فرسوده هنوز جای خود باشد، EPC جدید ظرف ۸ تا ۱۲ هزار کیلومتر دوباره میسوزد. این نکته را اکثر تعمیرگاههای ایران رعایت نمیکنند.
قطعات تکمیلی شامل باند گیربکس، سلکتور دنده، سنسور فشار روغن، شفت گیربکس و پک ۱۰ تایی بوش کامل است. برای اورهال کامل (overhaul kit) همه این موارد در یک سفارش با تخفیف مجموعی موجود است.
| قطعه | شماره OEM | نسخه aftermarket | درجه کیفیت |
|---|---|---|---|
| شیربرقی (Solenoid Kit) | 2574.16 / 1607991280 | Mopar HU / Borg Warner DE | ORIGINAL |
| بوش valve body | Sonnax 120002 | Sonnax USA (تنها سازنده) | AFTERMARKET upgrade |
| گسکت کارتر | 7700104533 | Elring DE / Reinz DE | AFTERMARKET |
| فیلتر روغن | 9653760480 | Meyle / Febi | AFTERMARKET |
| تورک کانورتر | 2226.31 | TCC-Pro استوک Renault | REMANUFACTURED |
| سنسور فشار | 9655759880 | Vemo / Hella | AFTERMARKET |
نگهداری گیربکس AT-AL4 بر دو پایه استوار است: تعویض بهموقع روغن ELF RENAULTMATIC D3 SYN هر ۳۵ تا ۴۰ هزار کیلومتر (نه فاصله ۸۰ هزار کیلومتر کارخانه که برای آبوهوای اروپا تنظیم شده) و حفظ دمای روغن زیر ۱۱۵ درجه سانتیگراد در ترافیک تابستان تهران. سرریز کردن، استفاده از Dexron III و رانندگی با هندبریک نیمهکشیده سه عامل اصلی سوختن AL4 در ایران است.
روغن مورد تأیید رسمی PSA و Renault فقط سه نوع است: ELF RENAULTMATIC D3 SYN (OEM 194754)، Mobil ATF LT71141 و Total Fluide ATX. هرگونه ATF generic. بهویژه Dexron III چینی که در ایران ارزان به فروش میرسد. باعث تغییر ضریب اصطکاک کلاچ band شده و در کمتر از ۱۵ هزار کیلومتر میسوزاند.
برای پایش وضعیت، توصیه میکنیم سالی یک بار اسکن DTC حافظه TCM با ELM327 انجام شود حتی اگر چراغ MIL روشن نشده باشد. ثبت کد P1748 (Pressure Regulation Fault) در حافظهی pending زنگ خطر اولیه است که اگر در عرض ۲ تا ۳ ماه شیربرقی تعویض شود، کل valve body نجات پیدا میکند.
